Przejdź do treści głównej
Skontaktuj się z nami
+48 25 785 55 55
info@lukman.pl
tło_biznes

Bezpieczny
internet

Bezpieczny
Internet

Zanim zaczniemy

Czym właściwie jest Internet?

Internet to ogromna sieć połączonych urządzeń, usług i stron. Dzięki niej możemy się uczyć, rozmawiać, grać, oglądać filmy i załatwiać codzienne sprawy.

INTERNET W PROSTYCH SŁOWACH

Telefon, komputer, konsola czy telewizor łączą się z innymi urządzeniami i usługami. Korzystają z tego aplikacje, komunikatory, gry, poczta i strony internetowe. Internet daje dostęp do ludzi i informacji, ale nie sprawdza, czy treść, reklama albo osoba po drugiej stronie są wiarygodne.

APLIKACJA TO NIE CAŁY INTERNET

Możesz świetnie znać swoją ulubioną grę, aplikację czy komunikator, a mimo to trafić na fałszywy profil, podejrzaną reklamę albo próbę wyłudzenia danych. Dlatego warto wiedzieć nie tylko, jak korzystać z Internetu, ale też jak rozpoznawać sytuacje, które powinny wzbudzić czujność.

ZANIM ZALOGUJESZ SIĘ LUB PODASZ DANE

Sprawdź, czy jesteś we właściwym miejscu. Zwróć uwagę na:
  1. ADRES: Sprawdź pełną nazwę domeny. Uważaj na literówki i dodatkowe słowa.
  2. HTTPS: HTTPS oznacza, że dane przesyłane między Twoim urządzeniem a stroną są szyfrowane. Nie oznacza jednak, że sama strona jest uczciwa lub bezpieczna.
  3. ŹRÓDŁO: Do e-dziennika, gry czy aplikacji wchodź przez oficjalną stronę lub aplikację, a nie z przypadkowego linku.
informacje dla dziecka

DLA DZIECKA

Nie podawaj hasła, kodu ani danych płatniczych tylko dlatego, że strona wygląda znajomo. Jeśli coś budzi Twoje wątpliwości, pokaż ekran dorosłemu.
informacje dla rodzica

DLA DOROSŁEGO

Nie musisz znać każdej aplikacji. Ważne, żeby rozmawiać z dzieckiem o tym, gdzie podaje dane, komu je udostępnia i dlaczego ktoś ich potrzebuje.
informacje dla dzieci i rodziców

ZRÓBCIE TO RAZEM

Znajdźcie oficjalną stronę szkoły, e-dziennika albo często używanej usługi. Sprawdźcie jej adres i dodajcie ją do zakładek.
Pomyśl, zanim udostępnisz

Prywatność i cyfrowy ślad

Prywatność to świadome decydowanie o tym, jakie informacje o sobie udostępniasz i kto może je zobaczyć.

UWAŻAJ, KOMU UDOSTĘPNIASZ TE INFORMACJE:

  • pełne imię i nazwisko, adres, numer telefonu i nazwę szkoły;
  • bieżącą lokalizację i informacje o tym, że nikogo nie ma w domu;
  • prywatne zdjęcia, rozmowy i wizerunek innych osób.

Haseł i kodów logowania nie przekazuj innym osobom. Dane płatnicze i zdjęcia dokumentów udostępniaj tylko wtedy, gdy jest to konieczne i za wiedzą rodzica lub opiekuna.

bezpieczny internet prywatność i cyfrowy ślad

CYFROWY ŚLAD

Cyfrowy ślad powstaje podczas korzystania z Internetu – gdy publikujesz, komentujesz, wyszukujesz informacje lub korzystasz z aplikacji i stron. Część tego śladu tworzysz sam, a część powstaje automatycznie, na przykład przez historię odwiedzanych stron, wyszukiwania, lokalizację czy informacje zapisywane przez aplikacje.
  1. Zanim coś opublikujesz, pomyśl: czy chcę, żeby zobaczył to nauczyciel, rodzina albo ja sam za kilka lat?
informacje dla dziecka

DLA DZIECKA

Zatrzymaj się na chwilę i sprawdź, czy zdjęcie, film albo wpis nie pokazują informacji, których nie chcesz udostępniać obcym. Jeśli nie masz pewności, czy coś warto wrzucić do sieci – zapytaj dorosłego.
informacje dla rodzica

DLA DOROSŁEGO

Zwróć uwagę, jakie informacje dziecko udostępnia o sobie w aplikacjach, grach i serwisach społecznościowych. Porozmawiajcie o tym, które dane powinny pozostać prywatne i dlaczego.
informacje dla dzieci i rodziców

ZRÓBCIE TO RAZEM

Wybierzcie jedną aplikację i sprawdźcie, jakie ma uprawnienia: np. do lokalizacji, aparatu, mikrofonu lub kontaktów. Wyłączcie te, które nie są potrzebne.
Kilka warstw bezpieczeństwa

Hasła i bezpieczne logowanie

Dobre hasło to podstawa, ale bezpieczeństwo konta zależy także od dodatkowych zabezpieczeń logowania i ochrony urządzenia.

Silne i unikalne hasło

Wybierz długie, trudne do odgadnięcia hasło i nie używaj go na kilku kontach.

2FA/MFA

Włącz dodatkowe potwierdzenie logowania, jeśli jest dostępne.

Blokada ekranu

Zabezpiecz telefon, tablet i komputer kodem, hasłem lub biometrią.

Aktualizacje

Regularnie aktualizuj telefon, tablet, komputer i używane aplikacje.

CO TO 2FA I MFA?

2FA (uwierzytelnianie dwuskładnikowe) oznacza, że podczas logowania potwierdzasz swoją tożsamość na dwa sposoby, np. hasłem i jednorazowym kodem otrzymanym w telefonie.

MFA (uwierzytelnianie wieloskładnikowe) działa podobnie, ale może wykorzystywać więcej niż dwa sposoby potwierdzenia.

Kodu logowania nie podawaj nikomu.

informacje dla dziecka

DLA DZIECKA

Nie używaj jednego hasła wszędzie i nie przekazuj go kolegom ani osobom poznanym w Internecie. Jeśli dostaniesz kod logowania, o który sam nie prosiłeś, nie podawaj go nikomu i powiedz dorosłemu.
informacje dla rodzica

DLA DOROSŁEGO

Pomóż dziecku korzystać z menedżera haseł – narzędzia, które bezpiecznie przechowuje hasła i ułatwia używanie innego hasła do każdego konta. Zadbajcie też o blokadę urządzeń.
informacje dla dzieci i rodziców

ZRÓBCIE TO RAZEM

Wybierzcie kilka najważniejszych kont dziecka i sprawdźcie, czy każde ma inne hasło oraz czy można włączyć dodatkowe potwierdzenie logowania.
Oszustwo wykorzystuje emocje

Podejrzane wiadomości i linki

Phishing i inne oszustwa próbują skłonić odbiorcę do szybkiego kliknięcia, podania danych albo zapłaty. Najważniejsze jest zatrzymać się i sprawdzić, z czym mamy do czynienia.

bezpieczny internet phishing

PRESJA

„Natychmiast”, „ostatnia szansa”, „konto zablokowane”.

NAGRODA

Darmowe skiny, monety, doładowanie czy informacja o wygranej w konkursie, w którym nie brałeś udziału.

ADRES

Literówka, dziwna końcówka albo adres, który tylko przypomina prawdziwą stronę.

DANE

Prośba o hasło, kod, kartę, BLIK lub szybki przelew.

STOP

Sprawdź, zanim klikniesz!

1. ZATRZYMAJ SIĘ

2. SPRAWDŹ NADAWCĘ I ADRES

3. NIE PODAWAJ DANYCH

4. ZAPYTAJ DOROSŁEGO

informacje dla dziecka

DLA DZIECKA

Jeśli po kliknięciu linku trafisz na podejrzaną stronę, niczego nie wpisuj ani nie instaluj. Poproś dorosłego o pomoc. Jeśli podałeś hasło, jak najszybciej je zmień. Jeśli podałeś inne dane, od razu powiedz o tym dorosłemu.
informacje dla rodzica

DLA DOROSŁEGO

Rozmawiajcie o przykładach z gier, komunikatorów i sklepów. Pokaż dziecku, by zwracało uwagę na nadawcę, adres strony i to, o co ktoś prosi. Zachęcaj, by od razu mówiło Ci, gdy kliknie podejrzany link, poda dane lub coś wzbudzi jego niepokój.
informacje dla dzieci i rodziców

ZRÓBCIE TO RAZEM

Przyjrzyjcie się przykładowej wiadomości, która może być oszustwem. Nie otwierajcie linku. Sprawdźcie, co powinno wzbudzić Waszą czujność.
Nie każdy jest tym, za kogo się podaje

Nieznajomi i rozmowy online

Awatar, wiek, głos czy zdjęcie nie zawsze pokazują, kto naprawdę jest po drugiej stronie. Długa rozmowa czy wspólna gra nie są jeszcze dowodem, że ktoś jest godny zaufania.

SYGNAŁY OSTRZEGAWCZE

Zwróć uwagę, gdy ktoś:

  • prosi o dane, lokalizację, zdjęcia albo włączenie kamery;
  • szybko chce przenieść rozmowę do prywatnego komunikatora;
  • prosi o zachowanie rozmowy w tajemnicy, zawstydza lub straszy;
  • daje prezent i oczekuje czegoś w zamian;
  • namawia na spotkanie bez wiedzy rodzica lub opiekuna.
 Tekst w prostokącie
Dyskomfort to wystarczający powód, żeby przerwać rozmowę.
rozmowy online dzieci w internecie

SPOTKANIE Z OSOBĄ POZNANĄ ONLINE

Nie umawiaj się na spotkanie bez wiedzy rodzica lub opiekuna. Jeśli chcesz spotkać osobę poznaną w sieci, ustal to razem z dorosłym. Spotkanie powinno odbyć się w miejscu publicznym i w obecności zaufanej osoby dorosłej.
informacje dla dziecka

DLA DZIECKA

Nie podawaj osobie poznanej w sieci swojego adresu ani nie udostępniaj lokalizacji i prywatnych zdjęć. Jeśli ktoś naciska, prosi Cię o zachowanie czegoś w tajemnicy, namawia do spotkania bez wiedzy rodzica albo sprawia, że czujesz dyskomfort, przerwij rozmowę i powiedz o tym dorosłemu.
informacje dla rodzica

DLA DOROSŁEGO

Rozmawiaj z dzieckiem o osobach poznanych w sieci. Zapytaj np. „Z kim lubisz grać?” albo „Czy ktoś prosił Cię o zachowanie czegoś w tajemnicy?”. Zwróć uwagę na ukrywanie rozmów, lęk, zmianę nastroju oraz prezenty lub doładowania. Jeśli coś Cię zaniepokoi, zachowaj dowody i szukaj pomocy.
informacje dla dzieci i rodziców

ZRÓBCIE TO RAZEM

Przećwiczcie, co zrobić, gdy ktoś prosi o zdjęcie, lokalizację, zachowanie czegoś w tajemnicy lub spotkanie. Ustalcie, kiedy przerwać rozmowę i powiedzieć dorosłemu.
Nie lajkuj. Nie przesyłaj. Reaguj.

Przemoc w sieci: jak reagować?

Krzywdzenie online może przybierać różne formy: obrażanie, wyśmiewanie, grożenie, podszywanie się pod kogoś albo rozpowszechnianie ośmieszających materiałów. Jeśli druga osoba mówi, że coś ją rani, prosi, żeby przestać albo wyraźnie czuje się z tym źle – to nie jest już żart.

GDY TO DOTYCZY CIEBIE

  • nie zostawaj z tym sam;
  • zachowaj wiadomości, zrzuty ekranu i inne dowody;
  • powiedz o sytuacji zaufanemu dorosłemu;
    jeśli ktoś Ci grozi lub czujesz się zagrożony,
  • poproś o pomoc od razu;
  • pamiętaj, że to, że ktoś Cię krzywdzi, nie oznacza, że zrobiłeś coś złego.

GDY JESTEŚ ŚWIADKIEM

  • nie reaguj polubieniem i nie udostępniaj krzywdzących treści dalej;
  • okaż wsparcie osobie, która została zaatakowana;
  • zgłoś treść i powiedz o niej dorosłemu;
  • nie dołączaj do wyśmiewania, nawet dla żartu.
ZATRZYMAJ CYBERPRZEMOC

1. Przerwij

Nie odpowiadaj agresją.

2. Zachowaj

Zrób zrzuty ekranu i zapisz linki.

3. Zablokuj

Zgłoś treść i zablokuj sprawcę.

4. Powiedz

Powiadom dorosłego.

informacje dla rodzica

DLA DOROSŁEGO

Najpierw wysłuchaj dziecka i potraktuj sytuację poważnie. Zamiast od razu odbierać urządzenie, skup się na wsparciu i wspólnym rozwiązaniu problemu. Zabezpiecz dowody, zgłoś treść, a gdy sprawa dotyczy szkoły – skontaktuj się z wychowawcą lub pedagogiem. Jeśli pojawiają się groźby lub realne zagrożenie bezpieczeństwa dziecka, skorzystaj z odpowiedniej pomocy wskazanej na stronie 11.
informacje dla dzieci i rodziców

ZRÓBCIE TO RAZEM

Ustalcie, do kogo dziecko może zwrócić się po pomoc w szkole i poza nią. Zapiszcie ich dane na stronie 11.
Sprawdź, zanim uwierzysz, klikniesz lub kupisz

Gry, reklamy i prawda w sieci

Gra może zachęcać do zakupów, reklama wyglądać jak zwykła porada, a zdjęcie, film lub głos mogą być zmienione albo wygenerowane. Dlatego warto sprawdzać autora, źródło i cel treści.

GRY I ZAKUPY

Chroń login do gry i nie instaluj dodatków z nieznanych źródeł. Gry mogą zachęcać do szybkich zakupów przez płatne paczki, losowe nagrody i oferty ograniczone czasowo.

Zanim coś kupisz, zastanów się: czy tego potrzebujesz, ile to kosztuje i czy masz zgodę rodzica?

REKLAMA, WSPÓŁPRACA I AI

Treść sponsorowana może wyglądać jak zwykły film, recenzja lub polecenie. Szukaj oznaczeń:

  • „reklama”,
  • „współpraca reklamowa”,
  • „materiał sponsorowany”.

Zdjęcie, film lub głos mogą być też zmienione albo wygenerowane przez AI.

JAK SPRAWDZIĆ, CZY TREŚĆ JEST PRAWDZIWA?

KTO?

Kto to opublikował?

KIEDY?

Czy to aktualne?

DOWODY?

Czy są wiarygodne źródła?

PO CO?

Jaki jest cel tej treści?

AI I DEEPFAKE

Nienaturalny głos, niespójności obrazu lub błędy logiczne mogą być sygnałem manipulacji, ale dobrze wykonany deepfake może ich nie mieć. Dlatego zawsze sprawdź źródło i porównaj informację w innych wiarygodnych miejscach.
informacje dla dziecka

DLA DZIECKA

Popularny film, dużo polubień czy obietnica nagrody nie oznaczają, że treść jest prawdziwa. Gdy masz wątpliwości, sprawdź treść razem z dorosłym.
informacje dla rodzica

DLA DOROSŁEGO

Rozmawiaj z dzieckiem o reklamach, zakupach w grach, fake newsach i treściach tworzonych przez AI. Ucz je sprawdzać źródła i nie podejmować decyzji pod wpływem chwili.
informacje dla dzieci i rodziców

ZRÓBCIE TO RAZEM

Wybierzcie jeden post, film lub reklamę. Sprawdźcie autora, datę, źródło i cel treści.
Korzystaj z ekranu z umiarem. Dbaj o odpoczynek

Higiena cyfrowa

Higiena cyfrowa to codzienne nawyki, które pomagają korzystać z urządzeń i Internetu bez przeciążenia. Chodzi o równowagę między ekranem, snem, ruchem, nauką i relacjami.

bezpieczny internet i higiena cyfrowa

SYGNAŁY, ŻE WARTO COŚ ZMIENIĆ

  • Jeśli często pojawiają się zmęczenie, ból głowy, problemy ze snem, rozdrażnienie lub trudności z koncentracją, warto przyjrzeć się także temu, ile czasu spędzasz przed ekranem i jak z niego korzystasz.
  • Jeśli trudno Ci przerwać grę, scrollowanie albo odłożyć telefon, warto zrobić przerwę i przyjrzeć się swoim nawykom.

4 DOBRE NAWYKI:

  1. ODŁÓŻ EKRAN PRZED SNEM: Postaraj się nie korzystać z telefonu, tabletu ani komputera tuż przed snem.
  2. RÓB PRZERWY I RUSZAJ SIĘ: Co jakiś czas oderwij wzrok od ekranu, wstań, przeciągnij się albo wyjdź na chwilę na zewnątrz.
  3. KONTROLUJ CZAS PRZED EKRANEM: Sprawdzaj, ile czasu spędzasz w aplikacjach. Jeśli jest go więcej, niż planowałeś, wprowadź przerwy lub limity.
  4. ODKŁADAJ TELEFON PODCZAS ROZMÓW I POSIŁKÓW:Niech część dnia będzie naprawdę bez ekranu.
    informacje dla dziecka

    DLA DZIECKA

    Zwracaj uwagę, kiedy sięgasz po telefon z przyzwyczajenia, a nie dlatego, że naprawdę go potrzebujesz. Spróbuj sam ustalać sobie momenty bez ekranu i sprawdzaj, czy udaje Ci się ich trzymać.
    informacje dla rodzica

    DLA DOROSŁEGO

    Ustalajcie zasady wspólnie i stosujcie je wobec domowników. Pomóż dziecku zauważać, kiedy ekran wypiera sen, ruch, naukę lub relacje. Kontrola rodzicielska może wspierać dobre nawyki, ale nie zastąpi rozmowy.
    informacje dla dzieci i rodziców

    ZRÓBCIE TO RAZEM

    Sprawdźcie w telefonach tygodniowy czas korzystania z aplikacji. Zobaczcie, które z nich zajmują najwięcej czasu i wybierzcie jedną rzecz, którą warto ograniczyć lub zmienić.
    Urządzenia, ustawienia i dobre nawyki

    Bezpieczne korzystanie z urządzeń i sieci

    Domowa sieć łączy telefony, komputery, telewizory, konsole i inne urządzenia. Bezpieczeństwo zależy nie tylko od samego Internetu, ale też od ustawień urządzeń i codziennych nawyków.

    PAMIĘTAJ O TYCH ZASADACH

    • blokuj telefon, tablet i komputer kodem, hasłem lub biometrią;
    • nie udostępniaj hasła do domowej sieci przypadkowym osobom;
    • nie zmieniaj samodzielnie ustawień routera;
    • na cudzym urządzeniu pamiętaj o wylogowaniu się z konta;
    • nietypowe komunikaty lub prośby o zmianę ustawień pokaż dorosłemu.
    bezpieczna sieć internetowa

    PUBLICZNE Wi-Fi

    Korzystając z publicznego Wi-Fi, pamiętaj o kilku prostych zasadach:
    • wyłącz w urządzeniu automatyczne dołączanie do dostępnych sieci;
    • przed wpisaniem danych sprawdź, czy strona korzysta z HTTPS;
    • nie ignoruj komunikatów bezpieczeństwa wyświetlanych przez przeglądarkę;
    • upewnij się, że wybrałeś właściwą sieć Wi-Fi.
    porada specjalistów lukman

    WSKAZÓWKA LUKMAN

    Klienci Lukman Multimedia mogą skontaktować się z naszym wsparciem technicznym w sprawach dotyczących routera, konfiguracji i działania usługi.
    informacje dla rodzica

    DLA DOROSŁEGO

    Dbaj o zabezpieczenie domowych urządzeń i kontroluj dostęp do sieci. Stosuj kontrolę rodzicielską odpowiednio do wieku dziecka, pamiętając, że nie zastąpi rozmowy i wspólnych zasad.
    informacje dla dzieci i rodziców

    ZRÓBCIE TO RAZEM

    Wybierzcie jedno urządzenie używane przez dziecko. Sprawdźcie, czy ma blokadę ekranu, aktualne aplikacje i tylko potrzebne uprawnienia.
    Karta szybkiego reagowania

    Co zrobić, gdy coś się wydarzy?

    Jeśli coś w sieci Cię zaniepokoi, nie działaj sam. Poniższe kroki pokazują, co możesz zrobić jako dziecko – a potem, jak może pomóc dorosły.

    informacje dla dziecka

    JAK ZAREAGOWAĆ?

    • PODEJRZANY LINK LUB UJAWNIONE DANE: Niczego więcej nie wpisuj. Jeśli podałeś hasło, kod lub dane płatnicze – od razu powiedz dorosłemu.
    • HEJT, SZANTAŻ LUB NIEPOKOJĄCY KONTAKT: Nie wdawaj się w kłótnię. Zachowaj wiadomości, zrób zrzuty ekranu, zablokuj kontakt i powiedz o sytuacji dorosłemu.
    • NIELEGALNA LUB SZKODLIWA TREŚĆ: Nie przesyłaj jej dalej. Powiedz dorosłemu, gdzie ją znalazłeś. Nie zapisuj ani nie rozpowszechniaj treści.
    • GDY KTOŚ JEST W NIEBEZPIECZEŃSTWIE: Natychmiast powiedz o tym dorosłemu. Jeśli istnieje zagrożenie życia lub zdrowia, zadzwoń pod numer 112.
    informacje dla rodzica

    DLA DOROSŁEGO

    Najpierw wysłuchaj dziecka, nie obwiniaj go i potraktuj sytuację poważnie. Pomóż zabezpieczyć konto i zmienić ujawnione hasła. Jeśli podano dane płatnicze, jak najszybciej skontaktuj się z bankiem. W przypadku hejtu, szantażu lub niepokojącego kontaktu zachowaj dowody, pomóż dziecku zablokować sprawcę i zgłoś treść. Jeśli sytuacja jest poważna lub nie ustaje, skorzystaj z odpowiedniej pomocy.

    GDZIE SZUKAĆ POMOCY?

    116 111

    Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży

    800 100 100

    Telefon dla dorosłych w sprawach bezpieczeństwa dzieci

    dyżurnet.pl

    Zgłaszanie treści, które mogą być nielegalne lub szkodliwe

    incydent.cert.pl

    Zgłaszanie incydentów i podejrzanych stron

    8080

    Przekazywanie podejrzanych SMS-ów z linkiem

    112

    W sytuacji bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia

    DODATKOWA OCHRONA W SIECI LUKMAN MULTIMEDIA

    W sieci Lukman Multimedia korzystamy z Listy Ostrzeżeń CERT Polska, która pomaga ograniczać dostęp do stron wykorzystywanych m.in. do phishingu i wyłudzania danych. Dzięki temu użytkownicy naszej sieci zyskują dodatkową warstwę ochrony przed wejściem na znane, niebezpieczne strony.

    ŹRÓDŁA I WIĘCEJ INFORMACJI

    Poradnik powstał na podstawie poniższych materiałów. Znajdziesz w nich więcej informacji i praktycznych wskazówek.
    • OSEhero – osehero.pl
    • Cyberprofilaktyka NASK – cyberprofilaktyka.pl
    • Safer Internet – saferinternet.pl
    • Ministerstwo Cyfryzacji – gov.pl/web/cyfryzacja
    • NASK PIB / OSE – nask.pl, ose.gov.pl
    • Higiena Cyfrowa – higienacyfrowa.pl
    • CERT Polska – cert.pl
    • Dyżurnet.pl – dyzurnet.pl
    • UODO – uodo.gov.pl
    • UOKiK – uokik.gov.pl

    Materiał ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej pomocy specjalistycznej. Dołożyliśmy starań, aby treści były rzetelne i aktualne. Sposób postępowania w konkretnej sytuacji należy dostosować do jej okoliczności.

    Zdjęcia: Adobe Stock. Przy redakcji treści korzystano z narzędzi AI. Materiał został zweryfikowany i zatwierdzony redakcyjnie.

    Opracowanie 2026.